Το δίλημμα της ASEAN: Παρουσιάζοντας ένα ενιαίο μέτωπο ενάντια στην Κίνα στη θάλασσα της Νότιας Κίνας

Το δίλημμα της ASEAN:  Παρουσιάζοντας ένα ενιαίο μέτωπο ενάντια στην Κίνα στη θάλασσα της Νότιας Κίνας

Μετάφραση:  Μαίρη Ευαγγελίδου

 

Οι διαφωνίες εξακολουθούν να ενοχλούν την Κίνα και τους μικρότερους Νοτιοανατολικούς γείτονές της καθώς οι δύο πλευρές συνεχίζουν να αντιπαρέρχονται για τις εδαφικές διεκδικήσεις στη θάλασσα της Νότιας Κίνας (SCS).  Όμως στην πραγματικότητα, δεν είναι πραγματικός ο διαγωνισμός.

Η Ένωση Χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN), δηλαδή το Μπρουνέι, η Καμπότζη, η Ινδονησία, το Λάος, η Μαλαισία, η Μυανμάρ, οι Φιλιππίνες, η Σιγκαπούρη, η Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ, θέλουν η Κίνα να συμφωνήσει σε ένα δεοντολογικό κώδικα (COC) στη SCS, δεν μπορούν όμως να σχηματίσουν μια ομοφωνία για αυτό.  Η Κίνα από την πλευρά της, δεν έχει κανένα μεγάλο κίνητρο να υπογράψει για μια τέτοια συμφωνία.

Οι ηγέτες της ASEAN ποζάρουν στους φωτογράφους κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής ASEAN-Ινδίας στο Phnom Penh της Καμπότζης στις 19 Νοεμβρίου 2012.  Από αριστερά:  πρόεδρος των Φιλιππινών Benigno Aquino III, πρωθυπουργός της Σιγκαπούρης Lee Hsien Loong, πρωθυπουργός της Ταϊλάνδης Yingluck Shinawatra, πρωθυπουργός του Βιετνάμ Nguyen Tan Dung, πρωθυπουργός της Ινδίας Manmohan Singh, πρωθυπουργός της Καμπότζης Hun Sen, σουλτάνος του Μπρουνέι Hassanal Bolkiah, πρόεδρος της Ινδονησίας Susilo Bambang Yudhoyono, πρωθυπουργός του Λάος Thongsing Thammavong, πρωθυπουργός της Μαλαισίας Najib Razak, υπουργός του γραφείου του προέδρου του Μυανμάρ Tin Naing Thein.  (Φωτογραφία AP / Apichart Weerawong)

Από τις 15 μέχρι τις 20 Νοεμβρίου μια σύνοδος κορυφής της ASEAN εκτυλίχθηκε στην Phnom Penh της Καμπότζης.  Αν και υπήρχαν πολλές ομιλίες, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Barack Obama και των δεσμεύσεων της Κίνας για ειρηνική επίλυση των διαφορών στη SCS, δεν επήλθε ομοφωνία από την ASEAN και το πάντοτε απατηλό COC παρέμεινε ένα άπιαστο όνειρο.

Η φιλική διαμάχη έλαβε επίσης χώρα στην περιφερειακή συνάντηση ASEAN-Κίνας στην Pattaya της Ταϊλάνδης στις 29 Οκτωβρίου αφού οι αξιωματούχοι της ASEAN κατήγγειλαν ότι η Κίνα ανέβαλλε τις προσπάθειες εκκίνησης των πολυμερών συνομιλιών για το COC και ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να απέχει χρόνια από τώρα.

Γιατί τόση πολλή λογομαχία για τη SCS;  Ο σάλος είναι πέραν των ζωτικής σημασίας θαλασσίων οδών, είναι του πετρελαίου και του αερίου πιο εύστοχα, των άφθονων πόρων τους, σύμφωνα τουλάχιστον με Κινέζικες πηγές.

Αν και τα αποθεματικά στοιχεία του πετρελαίου διαφέρουν, ένας Κινέζος εκτιμά τα πιθανά αποθέματα πετρελαίου της SCS να είναι τόσο υψηλά όσο 213 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα (bbl).  Μια αναφορά που έγινε το 1993-1994 της Αμερικανικής Γεωλογικής Υπηρεσίας (USGS) υπολόγισε το συνολικό ποσό των ανακαλυφθέντων και μη αποθεματικών πόρων στα υπεράκτια basins από τη θάλασσα της Νότιας Κίνας γύρω στα 28 δισεκατομμύρια βαρέλια.

Σύμφωνα με τη USGS, το φυσικό αέριο είναι αφθονότερο στην περιοχή από ότι το πετρέλαιο.  Η USGS εκτιμά ότι περίπου το 60-70% των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων της περιοχής είναι φυσικό αέριο και τοποθετεί το σύνολο των ανακαλυφθέντων και μη αποθεμάτων στα υπεράκτια basins της SCS στα 266 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (Tcf).

Κώδικας Δεοντολογίας

Η φράση είναι ενδεικτική του τι πραγματικά είναι:  Μια συμφωνία να κρατήσει όλους τους συμμετέχοντες στη γραμμή, ελπίζοντας να έχουν καλή συμπεριφορά – κάτι που ήταν στο σύντομο ανεφοδιασμό στη SCS καθώς επίσης πρόσφατα και στην Ανατολική θάλασσα μεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας.

Ο Carl Thayer, καθηγητής στην Αυστραλιανή Στρατιωτική Αμυντική Ακαδημία, δήλωσε στην Energy Tribune ότι ο σκοπός ενός COC είναι η ρύθμιση της συμπεριφοράς του κράτους μέχρι την επίλυση των διαφορών εθνικής κυριαρχίας.

‘Η ASEAN διίστανται έντονα σχετικά με το θέμα αυτό και αδυνατεί να συμφωνήσει στην εφαρμογή ενός κατάλληλου μηχανισμού που χωρίς αυτόν η COC θα είναι αναποτελεσματική’, δήλωσε ο Thayer.

‘Δεν υπάρχει άμεση λύση για τη διευθέτηση του θέματος’, πρόσθεσε.

Ο δόκτωρ Harsh V. Pant μαζί με το Τμήμα Αμυντικών Σπουδών του King’s College London δήλωσαν στην Energy Tribune ότι υπάρχουν σημαντικά αποκλίνοντα συμφέροντα και δεν έχουν όλα τα κράτη [της ASEAN] ίση συμμετοχή στη SCS.

‘Οι περιοχές εισάγουν περισσότερο από κάποια κράτη καθώς για άλλα δεν αξίζει να διαταραχθούν οι αυξανόμενες σχέσεις τους με την Κίνα’, δήλωσε ο Pant.

Ο Thayer από την πλευρά του τόνισε ένα ακόμη πρόβλημα δηλώνοντας ότι η ASEAN δεν μπορεί να συμφωνήσει στο πότε να ενταχθεί η Κίνα στις διαπραγματεύσεις.

‘Οι Φιλιππίνες με την υποστήριξη του Βιετνάμ συμφώνησαν στο ότι η ASEAN θα πρέπει να συντάξει το προσχέδιό της και στη συνέχεια να το παρουσιάσει στην Κίνα.  Οι άλλες [χώρες της ASEAN φιλικές προς την Κίνα] όπως η Ινδονησία και η Καμπότζη, επιδιώκουν τη συμμετοχή της Κίνας σε ένα πιο πρώιμο στάδιο’, δήλωσε.

Οι Φιλιππίνες βρίσκονται εντατικά με την Κίνα από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούλιο στο Scarborough Shoal στη SCS όταν τα πλοία των δύο πλευρών κοιτάχτηκαν σε κάτι που ανέρχεται λίγο περισσότερο από βράχια, με τους πρέσβεις και τους διπλωμάτες και των δύο πλευρών να συνεδριάζουν, και να διαφωνούν συνεχώς με άφθονες απειλές πολέμου, ως επί το πλείστον από την Κίνα.

Οι Φιλιππίνες διεκδικούν το Scarborough Shoal ως μέρος των 200 ναυτικών μιλιών της Αποκλειστικής Οικονομικής τους Ζώνης (ΑΟΖ), ενώ η Κίνα απορρίπτει τον ισχυρισμό αυτό και αντιτάσσει ότι η περιοχή χαρτογραφήθηκε ως Κινέζικο έδαφος από το 13ο αιώνα.

Το Βιετνάμ βρίσκεται επίσης κλειδωμένο σε μια παλιά ρήξη δεκαετιών με την Κίνα για τον πλούτο υδρογονανθράκων στα Νησιά Paracel, στα ανοικτά των ακτών του Βιετνάμ στην SCS.  Μετά από μια σύντομη αλλά έντονη ναυτική δέσμευση του 1974, στην οποία το Νότιο Βιετνάμ έχασε, η Κίνα είχε τον έλεγχο στα περισσότερα νησιά παρά τις έντονες διαμαρτυρίες του Βιετνάμ.

Η αδυναμία της ASEAN να είναι ομόφωνη έναντι στην Κίνα διαδραματίστηκε επίσης τον Ιούλιο όταν οι υπουργοί εξωτερικών της ASEAN απέτυχαν να προχωρήσουν στο θέμα της SCS σε μια περιφερειακή συνεδρίαση.  Η διαφωνία των υπουργών απότρεψε την ASEAN από την παραγωγή ενός κοινού ανακοινωθέντος για πρώτη φορά στην 45-χρονη ιστορία των συλλόγων.

Το Σεπτέμβριο, η Ουάσινγκτον παρέβηκε αφού η υπουργός εξωτερικών Hillary Clinton συναντήθηκε με αξιωματούχους της ASEAN για να συζητήσουν για τις εντάσεις στη SCS και κάλεσαν την ASEAN να παρουσιάσει ένα ενιαίο μέτωπο ενάντια στην Κίνα.

Τότε το Πεκίνο υποσχέθηκε να διασφαλίσει την ελευθερία πλοήγησης στη SCS και διαβεβαίωσε την Clinton ότι ήταν πρόθυμοι να εργαστούν σε ένα COC για την επίλυση των διαφορών.

Ωστόσο, φαίνεται ότι η Κίνα εξευμένισε απλώς την υπουργό με ψεύτικες υποσχέσεις, παρόμοιες με τις δηλώσεις της χώρας στην Καμπότζη την περασμένη βδομάδα.

Ο δόκτωρ Pant είπε ότι η Κίνα μπορεί να υπόσχεται ό,τι θέλει όμως εδώ πρόκειται για ένα ζήτημα ‘εμπιστοσύνης στις υποσχέσεις της Κίνας’.

‘Δεδομένης της πρόσφατης συμπεριφοράς της Κίνας, ελάχιστοι είναι πλέον αυτοί που θα πιστέψουν τις υποσχέσεις της Κίνας’, είπε.  ‘Σαφώς θα ήταν αντιπαραγωγικό για την Κίνα να εμποδίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, καθώς θα κινητοποιήσει περαιτέρω αντιπολίτευση προς την Κίνα της περιοχής και πέραν αυτής.  Ο ορισμός επέκτασης των συμφερόντων της Κίνας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα’.

Όταν ερωτήθηκε πότε ένα COC μπορεί να συμφωνηθεί, ο Pant απάντησε ότι ήταν πολύ δύσπιστος στο ότι η Κίνα θα συμφωνούσε σε ένα COC με την ASEAN οποτεδήποτε σύντομα ή στο εγγύς μέλλον.

‘[Η Κίνα] αποδείχθηκε ικανή στο διαίρει και βασίλευε της ASEAN και με αυτό τον τρόπο κατάφερε να κάνει τη θέση της ισχυρότερη’, δήλωσε.

Ο Pant πρόσθεσε ότι η ASEAN δεν είναι πλέον πρόθυμη να διαπραγματευτεί ως ένα μπλοκ όπως αποδείχθηκε στις πρόσφατες συνεδριάσεις όπου η Καμπότζη ήταν με το μέρος της Κίνας, άρα δεν υπάρχει πραγματικό κίνητρο για το Πεκίνο.

Όταν επίσης ερωτήθηκε πότε θα μπορούσε να συμφωνηθεί ένα COC, ο Thayer ήταν απότομος.

‘Μην κρατάτε την αναπνοή σας’, απάντησε.

Add Comment

By posting your comment, you agree to abide by our Posting rules

Text

© 2013 Energy Tribune

Scroll to top